Almanya’da yenilenebilir enerji üretiminde dikkat çeken bir gelişme yaşanıyor. Ülke, bu yıl güneş ve rüzgar enerjisi santrallerinde üretimin durdurulma oranını geçen yıla göre yüzde 20 artırdı. Bunun temel nedeni ise negatif elektrik fiyatlarını hedef alan yeni teşvik sistemi.
Montel’in analizine göre, 2026’nın ilk yarısında Almanya’da toplam 1.463 gigawatt saatlik güneş enerjisi üretimi durduruldu. Geçen yılın aynı döneminde bu rakam 1.216 gigawatt saat seviyesindeydi. Böylece üretimin durdurulması bir yılda yaklaşık yüzde 20 arttı.
Negatif fiyatlar azaldı, üretim kesintileri arttı
Veriler, ilginç bir tabloyu da ortaya koyuyor. Güneş ve rüzgar santrallerinin daha sık devreden çıkarılmasına rağmen, elektrik fiyatlarının negatif olduğu saat sayısı 389’dan 299’a geriledi.
Başka bir deyişle, negatif fiyatların görüldüğü süre azalırken üreticiler elektrik üretimini eskisinden daha sık durduruyor. Uzmanlar, bunun geçen yıl yürürlüğe giren yeni yasal düzenlemenin doğrudan sonucu olduğuna dikkat çekiyor.
Öte yandan Eurostat verilerine göre, 2026’nın ilk çeyreğinde Avrupa Birliği’nde üretilen elektriğin yüzde 45,5’i yenilenebilir enerji kaynaklarından sağlandı.
Sübvansiyon sistemi değişti
Değişimin merkezinde geçen yıl yürürlüğe giren Alman “Güneş Enerjisi Zirve Yasası” bulunuyor.
Yeni düzenlemeye göre, piyasa elektrik fiyatı sıfırın altına düştüğünde yeni kurulan güneş enerjisi tesisleri için garanti edilen fiyat primi de otomatik olarak kaldırılıyor. Bu durumda üretime devam eden santraller elektriği zararına satmak zorunda kalıyor. Bu nedenle birçok üretici, fiyatlar negatife düştüğünde santrallerini geçici olarak kapatmayı tercih ediyor.
İsveç de benzer adım attı
Benzer bir uygulama İsveç’te de hayata geçirildi. Mikro elektrik üreticilerine kilovatsaat başına sağlanan 60 örelik vergi indirimi 1 Ocak 2026 itibarıyla sona erdi.
Hükümet verilerine göre bu teşvik, 2020-2023 yılları arasında hane başına yılda ortalama 3.300 İsveç kronu gelir sağlıyor ve yaklaşık 5.500 kilovatsaatlik elektrik satışına karşılık geliyordu.
Bunun yanında güneş panellerine yönelik yeşil vergi indirimi de 1 Temmuz 2025’te yüzde 20’den yüzde 15’e düşürüldü.
Almanya ile İsveç arasındaki fark
İki ülke benzer teşvik değişikliklerine gitse de uygulama farklı sonuçlar doğuruyor.
Almanya’da büyük ölçekli güneş enerjisi santralleri elektrik fiyatı sıfırın altına düştüğünde üretimi tamamen durdurabiliyor.
İsveç’te ise bireysel üreticiler, yalnızca batarya sistemi veya hibrit invertör kullanmaları halinde şebekeye elektrik satışını kontrol edebiliyor. Bu ekipmanlara sahip olmayan ev sahipleri ise düşük veya sıfır fiyatlardan elektrik satmaya devam etmek zorunda kalabiliyor. Bu nedenle İsveç’te oluşan ekonomik kayıp daha düşük olsa da daha uzun süre hissediliyor.
Alman kararları elektrik fiyatlarını da etkiliyor
Enerji şirketi Fortum’un verilerine göre, 2025 yılında İsveç’in üçüncü elektrik bölgesinde 300 saatten fazla negatif elektrik fiyatı kaydedildi. Yılın en düşük fiyatı ise kilovatsaat başına eksi 104 öre olarak gerçekleşti.
Uzmanlara göre özellikle Güney İsveç, Avrupa elektrik piyasasındaki gelişmelerden en fazla etkilenen bölgeler arasında yer alıyor. Almanya’da güneşli günlerde artan elektrik üretimi ve ihracat, İsveç’teki spot elektrik fiyatlarını da aşağı çekebiliyor.
Sonuç olarak hem Almanya hem de İsveç, yenilenebilir enerji üreticilerini koruyan eski teşvik mekanizmalarını büyük ölçüde kaldırmış durumda. Ortaya çıkan sonuçlar farklılık gösteriyor. Almanya’da negatif fiyat dönemlerinde temiz elektrik üretimi bilinçli olarak durdurulurken, İsveç’te oluşan maliyetin önemli bir kısmı doğrudan hane halkına yansıyor.
